İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Solucan Deliği

Solucan deliği, uzayzamandaki uzak mesafeler arasında kestirmeler oluşturan kuramsal yollardır. Bu yollar aslında genel göreliliğin öngörüleridir. Ama dikkatli olmak gerekir; çünkü solucan delikleri beraberlerinde yüksek radyasyon, egzotik maddelerle temas ve ani çöküşleri de getirir.

1935’te Albert Einstein ve Nathon Rosen evrendeki bu köprülerin varlığını gösterebilmek için genel göreliliği kullandılar. Bu yüzden solucan deliklerine Einstein-Rosen köprüsü de denir. Bunlar iki uzak noktayı bir noktadan bağlayarak mesafeyi ve seyahat zamanını azaltan kestirmelerdir.

Solucan deliklerinin iki ağzı ve bunları bağlayan bir boğazları vardır. Muhtemelen bu ağızlar yuvarlaktır. Boğaz ise düz olabilir veya kendi etrafında dönerek yolu uzatıyor da olabilir.

Einstein‘ın genel göreliliği bu solucan deliklerinin var olması gerektiğini söylüyor; fakat şu ana kadar hiçbir tanesi gözlemlenmedi. Negatif kütle solucandeliği, ışığı etkileyişinden yola çıkılarak bulunabilir.

Genel göreliliğin bazı çözümleri ayrıca ağızlardan her birinin birer kara delik olmasına olanak sağlıyor. Ama ömrünü tamamlayarak çöken bir yıldızın kara deliğinden böylesi solucan delikleri oluşmaz.

Solucan Deliğinin İçinde

Bilimkurgu çoğu zaman solucan delikleriyle seyahate olanak sağlar. Fakat gerçekte bu, henüz bir solucan deliği bulamadığımız gerçeğini göz ardı etsek de o kadar kolay değil.

Solucan Deliği
Solucan Deliği

İlk sorun boyuttur. Çünkü başlangıç solucan delikleri mikroskobik seviyededir: 10–33 santimetre. Yine de evrenin sürekli genişlediği düşünülürse bazıları büyümüş veya esnemiş olabilir.

Diğer sorun ise kararlılık. Varsayımsal Einstein-Rosen köprüleri seyahat için kullanılamaz çünkü çok çabuk çökerler. Yine de yakın zamanda tamamlanan bir çalışma egzotik madde barındıran solucan deliklerinin daha uzun süre açık kalabileceğini göstermiştir.

Egzotik madde, karanlık enerji veya anti-maddeyle karıştırılmamalıdır. Egzotik madde aşırı bir negatif enerji yoğunluğunu ve basıncını ifade eder. Bu çeşit bir madde sadece kuantum alanının bir parçası olan vakum durumunun bazı davranışlarında gözlemlenir.

Eğer yeterli miktarda egzotik enerji, solucan deliğinde bulunursa veya eklenirse, kuramsal olarak bilgi veya yolcuları uzaya göndermek için kullanılabilir.

Solucan delikleri illa uzaydaki iki noktayı birbirine bağlar diye bir kural yok; farklı evrenleri de birbirine bağlıyor olabilir. Daha ilginci bazı bilim insanları, solucan deliğinin ağızlarından birinin gerekli şekilde değiştirilmesi durumunda zaman yolculuğunun da mümkün olabileceğini düşünüyor. Fakat İngiliz kozmolog Stephen Hawking böyle bir şeyin mümkün olamayacağını düşünüyor. NASA’dan Eric Christian da solucan deliklerinin bir zaman makinası değil, uzak noktaları birbirine bağlayan tüneller olduğunu söylüyor.

Egzotik maddenin solucan deliğine eklenmesinin yolcular için güvenli bir yol oluşturacağı düşünülse de ‘normal’ maddenin eklenmesi yeniden kararsızlığa sebep olabilir.

Bulunabilseler dahi günümüz teknolojisi solucan deliklerini büyütemez veya onların kararlılıklarını arttıramaz. Biliminsanları yine de teknolojinin bir gün böylesi kapasitelere ulaşabileceğini düşünerek uzay yolculuğunda solucan deliği konseptini çalışmaya devam ediyorlar.

Kaynak 1