İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Newton’un Hareket Yasaları

Sir İsaac Newton, 17. yüzyılın en etkili biliminsanlarından biriydi. Bilimin yanında siyasetle uğraşan Newton milletvekilliği yapmış ve ayrıca Birleşik Krallık’ta para basmaktan sorumlu Royal Mint’in de başına geçmiştir. Yine de ne bunlar, ne psikolojik hassasiyeti, ne de bitmek bilmeyen tartışmaları Newton‘ın biliminin önüne geçememiştir. Optik, kütleçekimi, kalkülüs gibi bir çok önemli çalışmaya imza attı. Hareket yasaları da bu çalışmalarının en önemlilerinden biridir. Bu yüzden bu yazı, bu üç yasa ve açıklamalarını konu alıyor.

  1. Eylemsizlik Kanunu: Hareketsiz bir nesne, dengelenmemiş bir güç tarafından harekete geçirilmedikçe hareketsiz kalır. Peki, bu ne demek? Şöyle ki; nesnelerin, yaptıkları şeyi yapmaya devam etme yönünde doğal bir eğilimleri vardır. Tüm nesneler, hareket durumlarının değiştirilmesine direnç gösterirler. Dengelenmemiş bir gücün yokluğunda, hareket halindeki bir nesne, hareketini devam ettirir. İşte bir arabanın içindeyken, ani fren yapılması halinde öne doğru gitmenizin sebebi budur. Bu yüzden emniyet kemerinizi hep takmalısınız.
    Ani Fren
  2. Bir güç, kütleyi etkilediğinde hızlanma oluşur. Hızlanan nesnenin kütlesi ne kadar büyükse, onu hızlandırmak için gereken güç de o  kadar büyük olmalıdır. Aslında herkes bu ikinci yasayı bilir. Mesafe aynı olsa da ağır bir nesneyi taşımak, hafif bir nesneye göre daha fazla güç gerektirir. Bu yasa doğal olarak bize kütle, güç ve hız arasındaki ilişkiyi de verir: Güç = Hız x Kütle
    Bir örnekle açıklayalım. Ahmet’in arabası 1000 kilogram ve yakıtı bitmiş durumda. Ahmet arabasını ite ite benzin istasyonuna götürmeye çalışıyor ve 0.05 m/s/s hızında hareket ediyor.
    F (Güç) = 1000 x 0.05 formülüyle F = 50 Newton olur.
  3. Var olan her etkinin, karşı yönde ve eşit bir tepkisi de vardır. Yani bu etki-tepki meselesinde her gücün karşısında aynı büyüklükte ama zıt yönde bir tepki vardır. Bu da demek oluyor ki bir nesneye uyguladığınız kuvvetin zıttı size de uygulanır.
    Bu yasayı anlamak için roketlerin nasıl çalıştığına bir bakalım. Bir roket kalkabilmek için güçlü motorlarının kuvvetiyle yeri iter. Buna tepki olarak da yer, roketi aynı güçte ama zıt yönde iter. Bu şekilde roket yerden kalkabilir.
    Roketin Kalkışı

Kaynak