İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Müon

Müon negatif yüklü, ½ spinli bir atomaltı parçacıktır. Kendisinden daha küçük parçacıklara ayrılamayacağı düşünüldüğünden bir temel parçacıktır.

Elektromanyetizma, kütleçekim ve zayıf nükleer kuvvetle etkileşime girdiğinden lepton olarak sınıflandırılmıştır. μ sembolü ile gösterilen müon ½ spinli olduğundan aynı zamanda bir fermiyondur. Antiparçacığı ise antimüondur.

Müonun ömrü 2.2 mikrosaniye veya 0.0000022 saniyedir. Elektronlara benzeyen müon, onlardan 207 kat daha ağırdır. Müonlar elektronlardan farklı olarak zayıf nükleer kuvvetle diğer parçacıklara bozunabilirler.

Parçacık Bozunumu: Parçacık bozunumu bir temel parçacığın başka bir temel parçacığa bozunduğu kendiliğinden meydana gelen süreçtir. Bu süreç esnasında temel parçacık daha küçük kütleli başka bir parçacığa ve bir aracı parçacığa dönüşür. Aracı parçacıklar da işlemin hemen ardından başka parçacıklara dönüşürler.

Müon Oluşumu

Müonlar, 105.7 MeV üzerindeki enerji seviyeleriyle parçacık hızlandırıcılarında üretilebilirler. Güneş‘ten kaynaklanan kozmik ışınlar da müon üretebilirler.

  1. Kozmik ışınlardaki fotonlar hava moleküllerine çarparlar.
  2. Çarpışma süresinde pionlar oluşur.
  3. Pionlar da bozunma sonucu nötrino ve müonlar oluştururlar.

Müonun Keşfi

Müonları kozmik ışınları çalışırken 1936’da Carl Anderson keşfetti. Çalışma, kozmik ışındaki parçacıkların elektromanyetik alanda nasıl davrandığını bulmaya odaklanmıştı. Anderson bazı parçacıkların elektronlardan daha keskin eğimlendiğini gördü. Yani bunlar daha ağır parçacıklar olmalıydılar ve aynı manyetik alan kuvvetine maruz kalınca özgün yollarından sapmaları daha zor oluyordu.

Doğadaki müonların çoğu pionların nötrino ve müonlara bozunmasıyla oluşur.

Müon Bozunması

Müon nötrino ve elektronlardan daha ağır, diğer tüm parçacıklardan daha hafif kararsız bir parçacıktır. Müon bozunması zayıf nükleer kuvvet aracılığıyla gerçekleşir. Başlangıçtaki ve sondaki parçacıkların lepton sayısı aynı olmak zorunda olduğu için, müon bozunması ürünü nötrinolardan biri müon tipinde nötrino ve diğeri de elektron tipinde antinötrino olmak zorundadır. Yükün de aynı kalması gerektiğinden müon bozunmasının sonucunda ortaya çıkan elektron müonla aynı elektriksel yükü alır.

Yani, tüm müonlar en az bir elektrona ve iki nötrinoya bozunur. Bazen bunların dışında foton veya elektron-pozitron ikilisi gibi sıfır spinli başka parçacıklar da oluşabilir.

Yaygın müon bozulması(Louis Michel’in ardından Michel bozunması olarak da bilinir) sonucunda elektron, elektron-antinötrino ve müon-nötrino oluşur. Antimüonlar bozunduğunda da öncekilere karşılık gelen antiparçacıklar ortaya çıkar: Pozitron, elektron-nötrino, müon-antinötrino.

Kaynak 1
Kaynak 2