İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Ağırlık ve Kütle

Kütle bir cisimdeki maddenin miktarıyken, ağırlık kütleçekiminin cisme uyduladığı kuvvettir.

Kütle Nedir?

Kütle, cismin oluştuğu maddenin miktarının bilimsel ölçümüdür. Konum değişse de kütle hiçbir zaman değişmez, sabittir. Dünya’da veya Ay’da olmak kütleyi değiştirmez.

Kütleyle İlgili Bilinmesi Gerekenler

  • Kütle, yok edilemez. Yukarıda da bahsedildiği gibi evrenin hiçbir noktasında kütle değişmez.
  • Kütle hiçbir zaman sıfır olamaz. Yani evrendeki her şeyin bir kütlesi vardır. Kütlesi olmayan şeyler var olamaz.
  • Kütle, kütleçekimiyle veya merkezkaç kuvvetiyle alakalı değildir. Bunların kütle üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
  • Kütle, gram ve kilogramlarla ölçülür.

Ağırlık Nedir?

Ağırlık kütleçekimine bağlı bir ölçüm tipidir ve kütlenin aksine ağırlık evrende bulunulan noktaya göre değişir. Ağırlık değişirken kütle neden değişmiyor? Ağırlık kütleçekiminin bir nesneye uyguladığı kuvvettir. Ağırlığın formülü şöyledir:

Ağırlık (W) = Kütle (M) x Kütleçekim İvmesi (g)
W = mg

Ağırlıkla İlgili Bilinmesi Gerekenler

  • Nesnenin ağırlığı bulunduğu noktaya göre değişir. Ay’a gidildiğinde kütle üçte biri oranında azalır.
  • Ağırlık bir yöneydir ve çekimin yönü, bulunulan gezegenin merkezidir. Nesnenin kütlesi tarafından yaratılan kütleçekimi nesnenin merkezine doğru hareket eder ve kütleçekimi de sizin ağırlığınızı belirler.
  • Üzerine etki eden kütleçekimine bağlı olarak ağırlık artabilir ya da azalabilir. Kütleçekim arttıkça ağırlık da atar; azaldıkça ağırlık da azalır.
  • Kütlenin aksine ağırlık sıfır olabilir. Bunun bir örneği uzaydaki astronotlardır. Üzerilerine etki eden kütleçekimi olmadığından ağırlıkları sıfırdır.
  • Ağırlık genellikle newtonla (N) ölçülür.

Kütle ve Ağırlık Örneği

Ay’ın kütleçekimi Dünya’nınkinin altıda biri kadardır. 100 kilogram bir astronot Dünya’da 980N ağırlığındadır. Ay’da ise ağırlığı 162.2N’ye düşer. Fakat kütlesi Dünya’da da, Ay’da da 100 kilogramdır.

Dünya’daki Ağırlık: 100kg x 9.8m/s2 = 980N
Ay’daki Ağırlık: 100kg x 1.622 m/s2 = 162.2N

Newton’ın ikinci yasası kütle ve ağırlığı birbirine çevirmekte kullanılabiliyor. Kuvvetin formülü şöyle:

Kuvvet = Kütle x İvme (F = ma)

F kütleçeminin uyguladığı kuvvet yani ağırlık, m cismin kütlesi ve a da kütleçekiminden kaynaklanan ivme. Bu ivme Dünya’da yaklaşık 9.8 m/s². Bu formül zaman zaman aşağıdaki gibi de yazılır:

Ağırlık = Kütle x Kütleçekimsel İvme (W = mg)

Dünya’daki ağırlığına kıyasla bir cismin Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenlerdeki kütlesinin ağırlığının listesi şöyle:

Fizikte anlaşılırlığı arttırmak için kütle ve ağırlık tamamen birbirinden farklı olarak kullanılır. Ancak günlük yaşamda, tüm kütlelerin ağırlığı da olduğundan ve bu ikisi arasında da bir oran bulunduğundan; ‘ağırlık’ sözcüğü kullanıldığı bağlama göre genellikle iki anlamı da karşılayabilir. Örneğin, ticarette bir ürünün net ağırlığı aslında kütlesidir. Tekerleğin en fazla alabileceği yapısal yükü belirten otomobil lastikleri yük endeksinde ise ‘ağırlık’ bu sefer de kütleçekiminin kuvveti anlamında kullanılır.

Kaynak 1
Kaynak 2