Nikola Tesla'nın Sıradışı Yaşamı


Nikola Tesla

Nikola Tesla: Kısaca Hayatı

Nikola Tesla, (Sırpça: Никола Тесла Serbo-Croatian telaffuzu: [nikoːla tesla]; 10 Temmuz 1856 – 7 Ocak 1943) Sırp Amerikan mucit, elektrik mühendisi, makina mühendisi, fizikçi ve modern alternatif akımın tasarımına katkılarıyla bilinen bir futuristti.

Avusturya İmparatorluğu'nda doğup büyüyen Tesla 1870'lerde yüksek eğitimini fizik ve mühendislik üzerine yaptı. 1880'lerde ses iletim bilimi üzerine ve yeni elektrik gücü endüstrisindeki Continental Edison'da çalışarak tecrübe kazandı. 1884 yılında daha sonra vatandaşlığına geçtiği Amerika Birleşik Devletlerine göç etti. New York'taki Edison Machine Works'ta kısa bir süreliğine çalıştıktan sonra kendi kendine işten çıktı. Partnerlerinin sermaye ve fikirlerini pazarlama yardımlarıyla Tesla, New York'ta elektriksel ve mekanik cihazlar geliştireceği laboratuarlar ve şirketler kurdu. Westinghouse Electric tarafından lisanslanan alternatif akım indüksiyon motoru ve çokevreli AC patentleri ona hatrı sayılır bir miktarda para kazandırdı. Bu, şirketin daha sonra pazarlayacağı çokevreli sistem için bir dönüm noktası olmuştu.

Pantentleyebileceği ve pazarlayabileceği icatlar geliştirmeye çalışarak Tesla, mekanik osilatörler/jeneratörler, elektriksel boşalma tüpleri ve x-ışını görüntülemeyle ilgili birçok deney yaptı. Ayrıca sergilenen ilk kablosuz-kontrollü tekneyi yaptı. Böylelikle bir mucit olarak tanınmaya başlandı. Tesla artık icatlarını ünlülere ve büyük iş insanlarına gösterecekti. Halka açık derslerinde de adeta şovmenliğiyle ünlenmişti.

1890'lar boyunca Tesla, New York ve Colorado Springs'te yüksek voltajlı, yüksek frekanslı deneyleriyle kablosuz aydınlatma ve küresel kablosuz elektrik dağıtımı fikirleri üzerine çalıştı. 1893'te kendi cihazlarıyla kablosuz iletişimin olasılığı üzerine bir bildiri yayınladı. Tesla bu fikirlerini bitmemiş, kıtalararası kablosuz iletişim ve güç vericisi Wardenclyffe Kulesi Projesi'yle hayata geçirmeye çalıştı. Fakat projeyi tamamlayamadan fonlamayı bitirdi.
Wardenclyffe Kulesi Projesi
Wardenclyffe Kulesi Projesi

Wardenclyffe'tan sonra Tesla 1910'larda ve 1920'lerde başarı düzeyleri farklılık göstermekle birlikte bir dizi icada girişti. Tüm parasını bitirerek bir dizi New York otelinde arkasında ödenmemiş faturalar bırakarak yaşadı. Önceki çalışmaları ve daha sonra basına yaptığı bildirilerle Amerikan pop kültüründe arketipik olmuş "çılgın biliminsanı" lakabını kazandırdı. Tesla 1943 Ocak'ında new York'ta vefat etti. Vefatının ardından çalışmaları bir belirsizliğe gömüldü. Ama 1960'ta Ağırlık ve Ölçüm Üzerine Genel Konferansı, Tesla'nın onuruna manyetik akım yoğunluğunun SI birimini tesla olarak isimlendirdi. 1990'lardan itibaren de Tesla'ya olan ilgi gittikçe arttı.

Nikola Tesla'nın Gençlik Dönemi

Nikola Tesla'nın Doğduğu Ev
Bugün Smiljan, Hırvatistan'da bulunan,
Tesla'nın yeniden inşa edilen evi ve babasının
çalıştığı kilise. Yugoslav Savaşı
sırasında çıkan yangında bu binalar
ciddi biçimde hasar görmüştü.
2006'da restore edlip yeniden açıldılar.
Nikola Tesla, Avusturya İmparatorluğu'ndaki (bugünkü Hırvatistan) Smiljan kasabasında 10 Ocak 1856'da dünyaya geldi. Babası Milutin Tesla (1819–1879) Doğu Ortodoks Kilisesi'nden bir rahipti. Kendi babası da rahio olan annesi Đuka Tesla (1822–1892) elbecerisi aletler ve mekanik cihazlar yapması ve Sırp epik şiirlerini ezberleyebilmesiyle biliniyordu. Đuka hiç eğitim almamıştı. Nikola Tesla kendisindeki yeteneği annesinin etkisi ve kalıtımıyla ilişkilendiriyordu. Tesla'nın dedeleri Karadağ yakınlarındaki batı Sırbistan'dan geliyordu.

Tesla, beş çocuğun dördüncüsüydü. Milka, Angelina ve Marica adında üç kızkardeşi ve Tesla beş yaşındayken bir binicilik kazasında vefat eden Dane adında bir abisi vardı. Tesla okula Almanca, aritmetik ve din eğitimi aldığı Smiljan'daki bir ilkokulda başladı. 1862'de Tesla'nın ailesi Gospić yakınlarına taşındı
Nikola Tesla'nın Doğum Belgesi
Nikola Tesla'nın Doğum Belgesi
. Tesla ilkokulun ardından ortaokula devam etti. Nikola ilkokulun ardından ortaokula da devam etti. 

1870'te Tesla Gymnasium Karlovac Lisesi'ne katılmak için kuzeydeki Karlovac'a gitti. Avusturya-Macaristan'ın askeri sınırları dahilinde olduğu için dersler Almanca öğretiliyorlardı.

Tesla daha sonradan fizik öğretmeninin elektrik deneylerinden etkilendiğini yazacaktı. Tesla bu "gizemli fenomen"le yapılan deneylerin kendisini bu mükemmel kuvvet hakkında daha çok bilmek istemeye ittiğini kaydedecekti. Tesla kafasından integral hesaplamaları yapabiliyordu. Bu yüzden öğretmenleri onun kopya çektiğini düşünmüştü. Buradaki dört yıllık eğitimi üç yılda bitirerek 1873'te mezun oldu.

1873'te Nikola Tesla tekrar Smiljan'a döndü. Memleketine döndükten kısa süre sonra koleraya yakalandı ve dokuz boyunca birkaç kez ölüm tehlikesi geçirerek yatağa bağlı kaldı. Tesla'yı rahip okuluna göndermek isteyen babası eğer iyileşebilirse onu en iyi mühendislik okullarına göndermeye söz verdi.
Milutin Tesla
Nikola Tesla'nın ortodoks rahip
babası Milutin Tesla.

1874'te Tesla, Avusturya-Macaristan ordusundaki zorunlu askerlikten kaçmak için güneydoğudaki Gračac, Tomingaj'a gitti. Orada avcı kıyafetleriyle dağları keşfetti. Tesla doğayla bu kucaklaşmanın onu hem zihinsel hem de fiziksel olarak daha güçlü yaptığını düşünüyordu. Tomingaj'da bir sürü kitap okudu ve Mark Twain'in çalışmalarının hastalığından kurtulmasında mucizevi bir etkisini olduğunu söyledi.

1875'te Graz, Avusturya'daki Avusturya Politeknik'ine (bugünkü adıyla Graz Teknoloji Üniversitesi'ne) katıldı. İlk yılında Tesla hiçbir dersi kaçırmadı, olabilecek en yüksek notları aldı, gerekenin neredeyse iki katı sayıda dokuz dersten geçti ve bir Sırp kültür kulübü kurdu. Fakülte dekanı Nikola Tesla'nın babasına yazarak oğlunun "birinci kademenin yıldızı" olduğunu söyledi. İkinci yılında Tesla Profesör Poeschl ile Gramme makinesi üzerine bir tartışma yaptı. Tesla'ya göre komütatörler gerekli değildi.

Tesla hiçbir Pazar ve tatil günü hariç olmadan her gün sabah 3'ten akşam 11'e kadar çalıştığını söylüyordu. 1879'da babasının vefatından sonra Tesla fakülte dekanıyla babasının mektuplaşmalarını buldu. Fakülte dekanı eğer Tesla okuldan alınmazsa çok çalışmaktan öleceğini yazmıştı. İkinci yılın sonunda Tesla bursunu kaybetti ve kumara başladı.
Nikola Tesla
Tesla 23 yaşında (1879)

Üçümcü yılında Tesla, harçlığını ve okul ücretini yeniden kumara yatırdı. Neyse ki Tesla kaybettiği paraları geri kazanabildi ve yeniden bir dengeye kavuştu. Tesla sonradan nihayet tutkusunu fethedebildiğini söylemişti ama Birleşik Devletler'de de yine bir takım oyunlar oynadığı biliniyor. Sınav zamanı geldiğinde Tesla hazırlıksızdı ve okuldan ek süre istedi; fakat reddedildi. Yani üçüncü yılın ikinci yarı döneminde sınavlara girmedi ve aslında okuldan hiç mezun olmadı.

1878 Aralık'ında Tesla Graz'dan ayrıldı ve ailesine okulu bıraktığını söylememek için hepsiyle ilişkilerini bozdu. Arkadaşları Tesla'nın Mora Nehri'nde boğulduğunu sanıyorlardı. Oysa ki o Maribor'da (Slovenya) aylık 60 florin karşılığında tasarımcı olarak çalışıyordu.

1879 Mart'ında Tesla'nın babası Maribor'a giderek oğluna eve dönmesi için yalvardı; fakat reddedildi. Bu dönemde Nikola Tesla aslında bir buhran içerisindeydi. 24 Mart 1879'da oturumu olmadığı için polis gözetiminde Gospić'e gönderildi.

17 Nisan 1879'da Milutin Tesla teşhis edilemeyen bir hastalıktan dolayı vefat etti. Bazı kaynaklar Milutin Tesla'nın felçten öldüğünü yazarlar. Bu dönemde Tesla Gospić'teki eski okulunda büyük bir sınıfa da ders verdi.

1880 Ocak'ında Tesla Tivadar Puskás'ın yanında telgraf şirketi Budapeşte Telefon Santrali'nde çalışmak üzere Budapeşta, Macaristan'a gitti. Oraya varınca Tesla gördü ki şirket hala inşa halindeydi. Bu yüzden Budapeşte Telgraf Ofisi'nde tasarımcı olarak çalışmaya başladı. Birkaç ay içerisinde Budapeşte Telefon Santrali çalışmaya başladı ve Tesla da baş elektrik teknisyen oldu. Burada çalışırken Tesla merkezi santraldeki amplifikatör ve repetör üzerinde birçok iyileştirmeler yaptığını öne sürüyordu; fakat bunların hiçbiri pantentlenmemiştir veya herhangi bir kaydı yoktur.

Nikola Tesla'nın Edison'da Çalışması

1882'de Tivadar Puskás Tesla'ya Continental Edison Şirketi'nin Paris ofisinde başka bir iş buldu. Burada Tesla tamamen yeni olan bir sektörde çalışmaya başlamıştı. Şirketin birkaç bölümü vardı; Tesla da Ivry-sur-Seine'de aydınlatma sistemleri kuran Société Electrique Edison'daydı. Burada aynı zamanda elektrik mühendisliği üzerine de önemli tecrübeler kazanıyordu. Yönetim Tesla'nın fizik ve elektrik alanındaki ileri bilgilerini fark etti ve onu yeni motorların üretimi ve tasarımı üzerine çalışan bir bölüme aldı. Ayrıca Almanya ve Fransa genelinde inşa edilen Edison binalarındaki sorunların çözülebilmesi içinde Tesla görevlendiriliyordu.

 Birleşik Devletlere Taşınması

Edison Machine Works
New York Goerck Sokak'taki Edison
Machine Works. Kozmopolit Avrupa'dan
gelen Tesla için gecekondu mahallesinde
sıkıntı verici bir sürpriz.
1884'de Edison müdürü Charles Batchelor, Edison'ın Paris'teki tesislerini denetlerken Edison Makina Çalışmaları'nın başına geçmesi için Birleşik Devletler'e geri dönerken yanına Nikola Tesla'yı da almak istedi. Haziran 1884'de de Nikola Tesla Birleşik Devletler'e göç etti. Gider gitmez Manhattan'da büyük bir trafo inşa etmeye çalışan mühendislerden, işçilerden, yöneticilerden, teknikyenlerden oluşan bir gruba katılarak Machine Works'te çalışmaya başladı. Tarihçi W. Bernard Carlson, Tesla'nın sadece birkaç kez şirketin kurucusu Thomas Alva Edison'la karşılaşmış olduğunu söylüyor. Bu karşılaşmalardan birinde Tesla okyanus gemisi SS Oregon'ın dinamolarını tamir edebilmek için gece boyunca çalışmıştı. Sonrasında gece boyunca çalışan Parisli hakkında konuşan Batchelor ve Edison'a denk gelmişti. Tesla kişinin kendisi olduğunu söylediğinde Edison Batchelor'a "İşte bu son derece iyi bir adam!" demişti.

Tesla'ya verilen başka bir görevse ark lambalı sokak aydınlatma sistemi geliştirmekti. Ark lambaları en yaygın sokak aydınlatma yöntemlerinden biri olsa da yüksek voltaj gerektirdiğinden Edison'ın düşük voltajlı akkor sistemleriyle uyumsuzdu. Bu sokak aydınlatması isteyen şehirlerle şirketin anlaşamamasına neden oluyordu. Muhtemelen ark aydınlatma şirketiyle yapılan anlaşmadan ve akkor lambaların teknik olarak gelişmesinden ötürü Tesla'nın tasarımları hiç uygulanmadı.

Tesla işi bırakmadan önce Machine Works'te tam altı ay çalışmıştı. İşten ayrılmaya karar vermesine ne sebep oldu belli değil. Alamadığı bir prim veya çalışmasının rafa kaldırılması buna neden olmuş olabilir. Tesla daha önce Edison şirketiyle alamadığına inandığı primler üzerine de tartışmıştı. Kendi biyografisinde Tesla, Edison Machine Works'ün kendisine standart makinaların yirmi dört farklı tipini tasarlaması halinde 50.000 dolar prim vereceğini; fakat bunun bir eşek şakasından öteye gitmediğini söylemişti. Bu hikayenin sonraki sürümlerinde aslında Edison'ın bu prim teklifini yaptığını ve sonradan Tesla'ya "Amerikan mizahını anlamıyorsun." dediği anlatılır. Bu olayda geçen tutar Machine Works yöneticisi Batchelor eli sıkı biri olduğu için her durumda biraz tuhaf görünüyor. Zaten bu şirketin kendisinin de sahip olmadığı bu tutar bugünkü değeriyle 12 milyon dolar yapıyor. Tesla'nın günlüğü bu olaydan sadece bir kez bahsediyor: 7 Aralık 1884 ve 4 Ocak 1885 tarihleri arasına karalanmış bir "Edison Machine Works'e veda" cümlesi.

Tesla Elektrik Işığı ve Üretimi

Machine Works'ten ayrılmasının hemen ardından Tesla muhtemelen orada geliştirdiği ark aydınlatma sistemini patentlemeye çalıştı. 1885 Mart'ında, Edison'la da çalışmış patent avukatı Lemuel W. Serrell'dan patentleme konusunda yardım aldı. Serrell, Tesla'yı çalışmasına destek olacak ve Tesla Elektrik Işığı ve Üretimi şirketini finanse edecek iki iş insanı olan Robert Lane ve Benjamin Vail'le tanıştırdı. Tesla da yılın geri kalanını Birleşik Devletler'de kendisine ait ilk patent olan doğru akım jeneratörü patentini ve Rahway, New Jersey'de kurulum ve inşaa izinlerini almakla geçirdi.
The Tesla Electric Light and Manufacturing Co. hissesi
The Tesla Electric Light and Manufacturing Co. hissesi
Yatırımcılar Tesla'nın yeni model alternatif akım motorlarına veya elektrik dağıtım sistemlerine pek ilgi göstermediler. 1886'da şirketin tesisi çalışmaya başlamışken işin üretim kısmının çok rekabetçi olduğu gerekçesiyle sadece elektrik şirketine yöneldiler. Böylece Tesla'dan ayrılarak onu beş parasız bırakıp başka bir elektrik şirketi kurdular. Böylelikle Tesla kurduğu şirketten hisse alabilmek için şirkete verdiği patentlerinin de kontrolünü kaybetmişti. Artık günde 2 dolara elektrik tamircisi veya hendek kazıcısı olarak çalışıyordu. Daha sonra 1886'daki bu zorlu durumu anımsayan Tesla şöyle demişti: "Yüksek öğrenimde aldığım bilim, teknik ve edebiyat dersleri alay konusu gibi görünmüştü."

Alternatif Akım ve İndüksiyon Motoru

Geç 1886 yılında Tesla, Western Union müfettişi Alfred S. Brow ve New York avukatı Charles F. Peck ile tanıştı. Bu iki adamda şirket kurmak ve patentlerden finansal kazançlar sağlamak üzerine tecrübeliydiler. Tesla'nın termo-manyetik motor da dahil elektrik araçlarla ilgili yeni fikirlerine dayanarak mucidi desteklemeye ve pantent işlerini halletmeye karar verdiler. Böylece 1887 yılında Tesla Elektrik Şirketi kuruldu. Anlaşmaya göre kazancın 1/3'ü Tesla'ya, 1/3'ü Brow ve Peck'e, 1/3'ü de argeye verilecekti. 89 Liberty Sokak'ta Tesla için bir laboratuvar kuruldu ve o da burada elektrik motorlar, jeneratörler ve yeni cihazlar üzerine çalışmaya başladı.

Alternatif Akım İndüksiyon Motoru
Tesla'nın Alternatif Akım
İndüksiyon Motoru
1887'de Tesla uzun mesafelerde ve yüksek voltajlarda dağıtım avantajı sağladığı için Avrupa ve Birleşik Devletler'de yayılmaya başlayan alternatif akımla çalışan bir indüksiyon motor yaptı. Motor dönen bir manyetik alan oluşturan çok evreli akımı kullanıyordu. 1888 Mayıs'ında patentlenen bu yenilikçi tasarım bir komütatöre ihtiyaç duymuyordu. Böylelikle kıvılcımlar ve devamlı servis gibi yükler ortadan kalkıyordu.

Motor patentinin alınmasıyla Peck ve Brown tanıtım işini üstlendiler: Basın bildirileri, bağımsız deneyler... Motoru test eden fizikçi William Arnold Anthony ve Electrical World dergisi editörü Thomas Commerford Martin, Tesla'nın 16 Mayıs 1888'de bir sunum yapabilmesi için Amerikan Elektrik Mühendisleri Enstitüsü'nde bir etkinlik ayarladılar. Westinghouse Elektrik & Üretim Şirketi'nin mühendisleri George Westinghouse'u Tesla'nın alternatif akımla çalışan bir motor ürettiği konusunda bilgilendirdiler. Bu da Westinghouse'un pazarlamaya çalıştığı alternatif akım için önemli bir gelişmeydi. Westinghouse zaten komütatörsüz, manyetik alanlı, Galileo Ferraris tarafından geliştirilmiş bir motor patenti almakla ilgileniyordu. Fakt şirket Tesla'nın patentinin pazara muhtemelen hakim olacağı kanısındaydı.

Temmuz 1888'de Brown ve Peck lisans konusunda George Westinghouse ile anlaştılar. Tasarım için 60.000 dolar ve her beygir gücü için de 2.5 dolar ödenecekti. Ayrıca Tesla bir yıllığına Westinghouse'a 2000 dolar (bugünkü değeriyle 54.000 dolar) karşılığında şirketin Pittsburgh'daki ofisinde danışmanlık yapacaktı. Bu yıl boyunca Tesla tramvaylara alternatif akım sisteminin kurulması konusunda çalıştı. Fakat sürekli olarak Westinghouse mühendisleriyle AC sisteminin nasıl uygulanabileceği konusunda tartışmalara girdi. Tartışmalar sonunda Tesla'nın 60-devirli AC motoru kabul edildi. Ancak ortaya çıktı ki bu sistem tramvaylarda işe yaramayacaktı; çünkü Tesla'nın indüksiyon motoru sürekli bir hızla çalışıyordu. Sonunda doğrudan akım kullanmaya karar verdiler.

Akım Savaşları

1888'deki Tesla'nın alternatif motor sunumu büyük ses getirdi ve elektrik şirketleri arasındaki rekabet hız kazandı. Şirketler hem fiyat keserken hem de büyümeye çalışıyorlardı. Akım Savaşları olarak bilinen bu sürecin aktörleri Westinghouse, Edison ve Thompson-Houston şirketleriydi.  Edison Elektrik kendi doğrudan akımının Westinghouse alternatif akımına göre daha güvenli ve iyi olduğunu iddia ediyordu. Bu süreçte savaş veren Westinghouse'un da Tesla'nın motorunu ve çokevreli sistemini bir an önce hayata geçirebilecek mühendisleri ve sermayesi yoktu.

Tesla'yla anlaşmasının ikinci yılında Westinghouse epey sıkıntıya girmişti. Londra'daki Barings Bankası'nın neredeyse batmasının yarattığı panik yatırımcıların paralarını Westinghouse'dan çekmek istemesine yol açmıştı. Bu para sıkışıklığı sırasında şirket borçlarını yeniden yapılandırma yoluna girdi. Borç verenler de şirketten başka şirket satın alımlarından, pahalı araştırmalardan ve Tesla'yla 2.5 dolarlık patent anlaşmalarından vazgeçmesini istediler. Bu noktada indüksiyon motoru hala başarılı olmamıştı ve geliştirme aşamasındaydı. Şirket Tesla'ya durumu açıkça söyledi ve eğer kendileriyle anlaşmazsa sonraki muhatabının bankaları olacağını söyledi. Tesla durumu anlamış olacak ki patent ücretinden vazgeçti. 6 yıl sonraysa Westinghouse patenti General Electric (Edison ve Thompson-Houston birleşerek 1892'de kurduğu şirket) ile patent paylaşma anlaşmasının bir parçası olarak 216,000 dolar karşılığında satın alacaktı.

Tesla Bobini

Tesla bobini
Tesla bobini
1889 yazında Nikola Tesla Paris 1889 Exposition Universelle'e giderek Heinrich Hertz'in 1886–88 yılındaki çalışmalarının radyo dalgalarının da bulunduğu elektromanyetik ışımanın varlığını kanıtladığını öğrendi. Tesla bunu yenilikçi buldu ve detaylarıyla öğrenmeye karar verdi. Tesla ilk olarak Ruhmkorff bobinini ark aydınlatma sisteminin bir parçası olarak geliştirdiği yüksek hızlı alternatörle denemeye karar verdi. Ama anladı ki yüksek frekanstaki akım demir çekirdeği aşırı ısıtıyordu ve bobindeki birincil ve ikincil yalıtımları eritiyordu.

Kablosuz Aydınlatma

1890'dan sonra Tesla, Tesla bobiniyle üretilen yüksek alternatif akım voltajlarını kullanarak endüktif ve kapasitif kuplaj yoluyla enerji iletimi üzerine çalışmalar yaptı. Halka açık yaptığı gösterilerde Geissler tüplerini ve akkor ışıkları sahnenin diğer ucundan yakabildi. Sonraki on yıl boyunca Tesla bu kablosuz enerji iletimi üzerine çeşitli yatırımcıların katkılarıyla çalıştı. Yine de buluşlarından nihai bir pazar üzerini çıkmadı. Tesla yaptığı konuşmalardan birinde kendisininki gibi bir sistemde kablolar olmadan anlaşılabilir sinyallerin veya elektriğin iletilebileceğine emin olduğunu söyledi.

Buhar Gücüyle Çalışan Titreşimli Jeneratör

Tesla alternatif akım üretecek daha iyi bir yöntem üzerine çalışırken buhar gücüyle çalışan titreşimli jeneratörü icat etti. 1893'te patentlediği icadını aynı yıl düzenlenen World's Columbian Exposition'da sergiledi. Makinaya göre buhar önce osilatörlere gönderilip buradan birkaç port aracılığıyla çıkarak armatüre bağlı bir pistonu aşağı yukarı hareket ettirecekti. Bu manyetik armatür de aşağı yukarı hızla titreşeceğinden alternatif manyetik alan üretecekti. Farklı motor projeleriyle bu sistem üzerinde çalışsa da elektrik üretmek için başarılı bir mühendislik çözümü bulamadı.

Uzaktan Kumanda

1898 yılında Nikola Tesla, radyo kontrollü bir tekne yaptı. Gösterisi sırasında kalabalıktan çeşitli yorumlar geldi. Kimileri teknenin eğitimli bir maymun tarafından kullanıldığını bile ilan etti. Tesla bu uzaktan kumanda fikrini Birleşik Devletler ordusuna satmak istediyse de yeterli ilgiyi çekemedi. Böylece uzaktan kumanda fikri II. Dünya Savaşı'na kadar bir acayiplik olarak kaldı.

Kablosuz Enerji İletimi

Nikola Tesla
Nikola Tesla, kablosuz enerji iletimi
projesinde kullandığı spiral bobinin
önünde düşünürken
1890'lardan 1906'ya kadar Tesla, servetinin ve zamanının büyük bir bölümünü kablosuz enerji iletimi fikri için harcadı. Bu, kablosuz aydınlatma fikrinin genişletilmiş bir haliydi. Derslerinde de söylediği gibi bu fikir salt kablosuz enerji iletiminin ötesinde kablosuz iletişim için de kullanılabilirdi.

Nikola Tesla'nın fikirlerini geliştirdiği bu dönemde bırakın kablosuz enerji iletimini, uzak mesafeler arası sinyaller göndermek bile hayal ötesiydi.

Tesla, o zamanlar Heinrich Rudolf Hertz'in keşfi olduğu için Hertz dalgası olarak bilinen radyo dalgaları üzerine de çalışıyordu ve bunun sonucunda kuramın doğru olmadığını söyledi. Bu dönemde radyo dalgaları 1,5 kilometre gibi kısa mesafelerde gerçekleşen bir fenomen olarak düşünülüyordu. Tesla kuram gerçek bile olsa kendi amaçları için kullanılamayacağını düşünüyordu. Çünkü bu görünmez ışık diğer tüm ışımalar gibi mesafe aldıkça yok olacaktı ve umutsuzca kaybolmadan önce gökyüzüne doğru düz çizgiler halinde yükselecekti.

1890'ların ortasına kadar Dünya veya atmosfer aracılığıyla uzun mesafeler arasında elektrik iletimi fikri üzerinde çalışıyordu ve fikrini sınamak için dev bir rezonans transformatörü büyütücü verici inşa etmişti. Atmosferin iletken olduğunu sanan yaygın fikri kabul ederek 9100 metre yükseklikte elektrik alan ve ileten balonlar sistemini oluşturdu. Fikrine göre düşük basınç sayesinde uzak mesafeler arasında yüksek voltajlar gönderebilecekti.
Estonyalı Hermann Plauson da Tesla'nın balonlar fikri üzerine bir çalışma yapmıştı.

Wardenclyffe Kulesi

Nikola Tesla, kablosuz elektrik iletimi için tasarladığı sisteme yatırıcımcı bulabilmek için birçok insanla görüşmeler yaptı. Sonunda J. Pierpont Morgan'ınla patentin %51'i karşılığında bir anlaşma sağladı ve horeham, New York'ta Wardenclyffe Kulesi olarak bilinecek binanın tasarımına başladı.
Wardenclyffe Kulesi
Wardenclyffe Kulesi
Temmuz 1901'e kadar Tesla, Marconi'nin radyo temelli sistemini de geride bırakacak daha güçlü bir verici yapma planlarını genişletti. Bunun için Morgan'dan daha fazla para istedi; fakat alamadı. Aralık 1901'de Marconi'nin başarısından 1 ay sonra Tesla enerji sayesinde "dünya üzerindeki titreşimleri kontrol edebilecek" ve  mesaj iletimi yapılabilecek bir çalışma için yine para istedi. Sonraki 5 yıl boyunca Morgan'a yazdığı 50'den fazla mektupla Wardenclyffe Kulesi projesine sürekli yatırım istedi. 1902'den sonra Tesla 9 ay boyunca projesine devam etti. Kule 57 metre olmuştu. Haziran 1902'de Tesla laboratuvarını da Wardenclyffe'e taşıdı.

Wall Street yatırımcılarını paralarını Marconi'nin sistemine yatırıyorlardı ve bir kısım basın da Tesla'nın projesinin bir aldatmaca olduğunu yazmaya başlamıştı. 1905 ve 1906 yılında projede duraksamalar oldu. Bu, Nikola Tesla için bir yıkımdı. Borçlarını ödeyebilmek için Wardenclyffe mülkiyetini ipotek etti. 1915'te mükliyeti de kaybetti ve arazinin yeni sahibi daha yaşanabilir bir emlak gibi görünmesini sağlamak için kuleyi yıktırdı.

Hayatının Son Yılları

Nikola Tesla tersine dönen hayatının ardından 1934'te New Yorker Oteli'ne yerleşti. Westinghouse Şirketi Tesla'nın masraflarını ve kirasını karşılamanın yanında ona ayda 125 dolar ödüyordu. Kayıtlarda danışmanlık ücreti olarak görünen bu ödeme aslında şirketin eski yıldızının düştüğü durumun kötü bir etki yaratmaması için ödenen bir tutardı.

7 Ocak 1943'teki vefatına kadar Nikola Tesla basına yeni icatlarından söz etmeye devam etse de bunların çoğu muğlaklık içinde kaldı; çünkü detaylarından bahsetmiyordu. 3327 numaralı odada bulunan Tesla'nın tromboz (kanın pıhtılaşması) rahatsızlığından öldüğü anlaşıldı.

1952 yılında yeğeni Sava Kosanović'in çabalarıyla Tesla'nın tüm eşyaları ve külleri Belgrad'a gönderildi.
Nikola Tesla Müzesi
Nikola Tesla Müzesi

Nikola Tesla'nın Aldığı Ödüller

  • Sırbistan hükümetinden II. derece Sava Nişanı (1892)
  • Elliott Cresson Madalyası (1894)
  • Prince Danilo I Nişanı (1895)
  • AIEE Edison Madalyası (1917)
  • Yugoslavya hükümetinden I. derece Sava Nişanı (1926)
  • Yugoslav Crown Nişanı (1931)
  • John Scott Madalyası (1934)
  • Yugoslavya hükümetinden I. derece Beyaz Kartal Nişanı (1936)
  • Çekoslovakya hükümetinden I. derece Beyaz Aslan Nişanı (1937)
  • Paris Üniversitesi Madalyası (1937)

Tesla'yla İlgili Kısa Bilgiler

  • Günümüzde popülaritesinden ötürü Nikola Tesla'nın elektrikli araba konusunda fikirleri olduğuna dair iddialar var. Fakat bu iddiaların hiçbir kanıtı yoktur.
  • Nikola Tesla ve Elon Musk'ın ailesel açıdan bir bağı yoktur. Elon Musk'ın Tesla'yla ilişkisi aşağıdaki sözlerden ibarettir:
    "Edison bir rol modeldi, muhtemelen var olan en büyük bir rol model. Ama araba şirketinin ismi Tesla; çünkü Tesla'nın icat ettiği alternatif akım indüksiyon motorunun üzerine geliştirdiğimiz bir sistem kullanıyoruz. Ve Tesla şuanki toplumumuzda biraz daha önem görmeyi hak ediyor. Karşılaştırma yaparsak Tesla'dan çok bir Edison hayranıyım; çünkü Edison icatlarını pazara sundu ve tüm dünyaya açtı, ki Tesla bu konuda bir şey yapamadı."
  • Nikola Tesla, Dünya'nın düz olduğunu düşünmüyordu. Zaten bu fikir elektrik vericileri çalışmalarıyla da uyumsuzluk gösterir. İddia Düz Dünya Hareketi tarafından Tesla'nın sözleri çarpıtılarak ortaya atılmıştır.
  • Nikola Tesla'nın bir mezarı yok. Yakıldığı için külleri şu anda Belgrad'da bulunan Nikola Tesla Müzesi'ndeki bir kavanozda sergileniyor.
  • Nikola Tesla'nın otistik olduğuna dair bir teşhis yok. Fakat günlerini sıkıca planlaması, güçlü hafızası, elektrik takıntısı geliştirmesi ve ayaklarını geceleri 100 kere bükmesi gibi kimi özellikleri daha sonradan otizmle ilişkilendirilmiştir.
  • Tesla günde 2-3 saat uyuduğunu iddia etmiştir. Thomas Edison'ın 4-5 saat uyuma iddiasını geçmek için böyle bir söylemesi ihtimaller dahilinde. Bunun dışında hayatta kalabilmesi için gün içinde 15 dakikalık kısa uykularla hayatına devam etmiş olabilir.